Girişimciler için öncelikli sorular

4 Eylül 2008 – 21:45

Bir süredir Türkiye’nin her yerinden girişimciler, projeleriyle (ya da potansiyel girişimciler proje fikirleriyle) ilgili olarak görüş istiyor, ya da yatırımcı olmayı düşünüp düşünmeyeceğimi soruyorlar. Çeşitli yerlerde de söylediğim gibi, önümüzdeki dönemde farklı projelere elimden geldiğince katkı sağlamak istiyorum. En doğru projeye zaman ayırmak için de bazı bilgileri hızla edinmem gerekiyor. Benden projeleriyle ilgili düşüncelerimi öğrenmek isteyenlere ilk önce şunları soruyorum: 

  • Projeniz düşünce aşamasında mı? Eğer öyleyse henüz yolun fazlasıyla başındasınız demektir. Öncelikle kendi birikimleriniz, altyapınız, arkadaşlarınız ile bu düşünceyi iş haline getirin; yani önce kendiniz projeye güveninizi gösterin ki başkaları da projenize güvensin. Sizin güzel bir fikriniz var ama o riski tek başınıza almaya çekiniyorsanız, yatırımcılar için risk çok daha yüksek demektir.
  • Gelir modeliniz nedir? Avrupa Amerika ve Uzakdoğu’da iyi reklam potansiyeli bir projeye güven için yeterli olabilir, hatta Türkiye’de de yatırımcılar bunu yeterli bulabilirler. Ama bence en azından bugün kesinlikle farklı gelir modellerinin de olması gerekiyor.
  • Şu an gelir elde ediyor musunuz? Tabi ki ilk günden karlı olmanız beklenemez, ama projenizin gelir elde edebileceğini göstermesi çok iyi bir işarettir.
  • Bu konudaki deneyiminiz ne? Yalnızca internet alanındaki deneyim, bir çok girişim için yeterli olmaz. Eğer belirli bir konuya odaklanıyorsanız o alanda deneyiminiz olması başarı şansını ciddi şekilde artırır. Sağlık sitelerinin kurucularının doktor, giysi sitelerinin kurucularının tekstilci bir aileden olması yatırımcı için riski azaltan bir durumdur.
  • Ne kadar yatırımla nasıl bir potansiyel görüyorsunuz? Bu aslında tuzak bir soru: Eğer bana 1 koyup 5.000 alacağımı söylüyorlarsa (ki bir çok kişi farklı şekillerde bunu söyler) benim için projenin inandırıcılığı azalır. Tabi ki girişimcinin projesine inanması önemli, ama hayalperestliğin başarıya engel olacağına inanıyorum. Güveneceğim girişimcinin gerçekçi olmasını, hayalperest olmasına tercih ederim.
  1. “Girişimciler için öncelikli sorular” için 8 Yorum

  2. Çağlar bey çok mantıklı noktalara değinmişsiniz. Günümüzde herkes webden bir proje üretip milyon doları vurma peşinde. Ama bunun nasıl olacağı konusunda en ufak bir fikri yok çoğu kişinin.

    engin tarafından 4 Eyl 2008 tarihinde

  3. Arkadaşlarım beni girişimleri konusunda yorum yapınca karamsar bulurlar. O kadar çok maliyet görür ve o kadar çok az kar görürüm ki iş için bütün hayalleri yıkılır. Zaten bu aşamada fikir alma aşamasında pes edenler ya iyi plan yapmamış olduğunu anladığından ya projeye inanmadığından pes eder.

    Çağlar Bey çok güzel aktarmış durumu. Bundan sonra bu yazıyı yollarım fikir isteyenlere. Bir de benim eğitim bilimleri okumuş biri olarak şahsi eklemelerim olsun.

    – internet girişiminiz Çağlar Bey’in dediği gibi reklam alma ile gelir sağlayacaksa işiniz zor. öte yandan farklı modelleriniz varsa ve bunlar yurt dışında işliyorsa Türkiye’de de olduğu haliyle işlemesi imkansız gibi birşey. kesinlikle uyarlanması gerekiyor. şimdiye kadar aynen işleyen bir model göremedim. en önemli nedenide ekonomi şartlarının Türkye’de kendine has özellikleri.

    – Bu model yazılım satmak bile olsa bilin ki internet ayağından çok daha önemlisi geri kalan kısım. İnternetin kanal olduğunu unutmamak gerekiyor.

    – Gelir modelinizin başarılı örneklerinden çok başarısız örneklerinide araştırmanız gerekiyor.

    – Ve benim gördüğüm en büyük yanlış, ben websitesinden anlamam ama adam tutarım yapar mantığı asla işlemez. Zoraki işlese de bir gün kontrolü yitirdiğinizi görürsünüz. Yazılımınızın en azından planlamasına çok çok iyi hakim olmanız muhakkak lazım. Yazılım tecrübeniz mutlaka olmalı. Özellikle Türkiye şartlarında legolar gibi herşeyin birbirine oturmadığını, bir yazılımcının kaldırğı yerden ötekinin pekte devam etmediğini unutmamak lazım.

    Daha yazılabilir heralde çok şey var ama tecrübede iyidir :)

    mehmet soylu tarafından 5 Eyl 2008 tarihinde

  4. Merhaba Çağlar,

    Blogundaki yazıları keyifle takip ediyor ve internette girişim yapacak olan arkadaşlar içinde pratik bir rehber olacağını düşünüyorum.

    Bu yazındaki tespitlerin biri hariç hepsine katılıyorum.
    Bence iyi reklam potansiyeline sahip olan projelerde oldukça cazip olabilir. Internet çok hızla yol alıyor ve artık daha fazla sayıda büyük medya ajansı dijital bölümlerini kurarak kampanyalar geliştiriyor. Reklamverenler internet bütçelerini arttırıyor. Tabii bir reklam networküne katılırsanız orası ayrı bir konu ama reklamınızı kendiniz satarsanız bence çok ciddi bir gelecek var reklamda.

    Engin Erciyes tarafından 5 Eyl 2008 tarihinde

  5. @mehmet:
    eklemelerin için teşekkürler, güzel bir katkı olmuş.

    Çağlar Erol tarafından 6 Eyl 2008 tarihinde

  6. @Engin:
    Reklamverenler bütçelerini artırıyorlar, ama bence hala yeterli düzeyde değil. iyimser bir tahminle 40 milyon dolarlık bir pasta, ve bu pastadan aslan payını alan 5-6 site var. Bence Türkiye’de reklam konusunda önümüzde bir üç dört yıl daha var, ve şu an bir yatırım için ben bu kadar bekleme süresinin uzun olduğunu düşünüyorum. Diğer taraftan tabi ki kendi reklam satışlarını yaparak çok başarılı olan siteler de var; ama ben yatırım yapmak istediğim sitede bu durum yok ama planlarda varsa, bunu ciddi bir risk olarak görürüm.

    Çağlar Erol tarafından 6 Eyl 2008 tarihinde

  7. Düzenli ve farklı gelir modeli oluşturulması kısmına kesinlikle katılıyorum. Çünkü çoğu girişimci, ”gelir modeliniz ne?” sorusuna ”reklam alırız” diye karşılık veriyor. Önemli olan reklam almak değil, düzenli bir reklam modeli oluşturarak çok daha fazla insanın sitenizde, projenizde reklam vermeyi istemesini sağlamak. Elbette tek gelir modeli de reklam değil. Premium üyelikler, içerik satışı vs. gibi birçok konu var. Bu, projenin niteliğine göre değişkenlik gösterebiliyor. Ama hala, ve ne yazık ki, gelir modeli denince akla sadece reklam almak geliyor.

    Taci Yalçın tarafından 8 Eyl 2008 tarihinde

  8. Çağlar bey sanırım bu 5 maddelik açıklama ile birçok girişimcinin hayallerini suya düşürmüş olmalı. Ama ne yazıkki gerçekler bunlar, bu yüzden kelimesi kelimesine katılıyorum.

    Gelir modeli olarak sadece “reklam alırız” deyimi çok yüzeysel bir yaklaşım tabiki. Bu reklam gelirini hangi yollarla, ne şekilde alırım? İçerik ile reklam alacağını düşünürsek, bu içeriğin reklamveren için farkı ne olacak gibi uzayan bir liste çıkar. Şuan için kısıtlı olan bu pazardan birşeyler koparmak hiç kolay olmasa gerek.

    Bunun yerine bir kazanç platformu yaratarak bu kazanç içinden payda alarak oluşacak bir gelir modeli, girişiminizi çok daha hızlı ileriye taşıyabilir diye düşünüyorum. Sistem içerisinde bulunanların kazancı arttıkça sizinde payınız artacaktır. Somut bir örnek vermek gerekirse yurtdışında uygulanan affiliate network’ler. E-ticaret sektörü büyüdükçe onlarda büyüdüler.

    Burcin BOZKIR tarafından 10 Eyl 2008 tarihinde

  9. Bence bu yazdıklarınızı zaten ciddi bir proje üreten birisi biliyor. Siz sadece dile getirmişsiniz. Ayrıca eklemek isterim ki:

    Süper dahi değil iseniz!
    – Türkiye ‘de proje üretmek için, gerekli referanslarınızın (torpil) olmasına dikkat edin!
    – Ya da elinizdeki referanslara göre proje üretin!

    Biz bunu yapamadık bi türlü. Cember.net ‘i satmanız bir istanbul.com hikayesi gibi. Aslında çok daha değerli olabilirdi ama 10 milyon dolar Türkiye için müthiş para! Favori listeme alındınız sayın Çağla bey. Nedeni mi? Süper bir referansınız var. Cember.net

    Metin tarafından 10 Eyl 2008 tarihinde

Yorum yaz