Yeni bir dönem başlıyor

5 Ekim 2008 – 21:03

Son üç dört yıl, Türkiye’de internet sektörü için oldukça heyecan verici gelişmelere sahne oldu. İnsanlar internetten para kazanılabileceğini öğrendiler. Hep örneklerini okuduğumuz “internet şirketi yaşam döngüsü”nün Türkiye’de de yaşanabileceği görüldü. İnternet girişimciliğine ilgi arttı, ve bir çok parlak genç, yeni fikirlerle ortaya çıktılar.

Ama bu güzel gelişmelerin doğru dürüst keyfine varamadan, başarılı örnekleri çoğaltamadan, şartlar değişiyor. Şimdi bir kriz dönemine giriyoruz, ve bu iyimserlik havası yerini kötümserliğe bırakıyor.

Thomson Reuters ve NVCA‘nın yayınladığı rapora göre öncelikli referans noktamız Amerika’da venture destekli IPO sayısı bu yılın ilk üç çeyreğinde 77’den beri en düşük seviyeye ulaşmış ve yalnızca 6 venture destekli şirket IPO yapabilmiş. Bu da risk sermayesinin istediği çıkışı yapamaması, sonucunda da daha az yatırım yapması anlamına geliyor. Yine aynı araştırmaya göre bu yılın ilk üç ayında gerçekleşen Merger & Acquisition / Birleşme ve Satınalma anlaşmalarının toplam değeri 73 milyon dolar olmuş, ki listelenen 5-6 yıla göre ciddi bir azalma olduğu görülüyor.

Melek yatırımcı Ron Conway, şu dönemde start-up kurmak yerine günlük işinizi bırakmamanızı öneriyor.  TechCrunch’ta Dan Kimmerling ise daha umut verici konuşuyor ve yatırımcılara bu kötü zamanlarda yapacakları yatırımın ileride çok büyük kazançlar getirebileceğini söylüyor; ama bu da zorlama bir moral yazısı gibi duruyor.

Türkiye’de kendimizi yeni yatırımlara, yatırımcılara ve mümkünse satınalmalara hazırlarken ekonominin böyle rota değiştirmesi motive edici değil. Ama gerçekçi olmakta fayda var. ABD 850 milyar dolarlık paketi onaylayınca her şey bir anda düzelmeyecek; yalnızca krizin en yıkıcı etkileri ortadan kalkacak ve bu paketin zorluğunu yavaş yavaş çekeceğiz. Bu da önümüzdeki iki üç yıl sürecek bir zorlu dönem demek. Türkiye’de zaten küçük olan internet reklam pastasının 2009’da iyice küçüldüğünü göreceğiz. İşsizliğin arttığı bir dönem olacak, bu da genel olarak harcamaların, özelde internet harcamalarının azalması anlamına gelecek. Piyasada para azalacak, yatırımcı bulmak zorlaşacak, çıkış yapmak iyice zor olacak.

Ama işlerin zorlaşacak olması, her şeyin kötü olacağı anlamına gelmiyor. Ben bu süreçte de iyi planlanmış girişimlerin – geçen senelere göre daha zor olmasına rağmen – başarılı olacağına inanıyorum. Zaten bu düşünceyle biz de yeni girişimimize bugünlerde start veriyoruz.

Riskleri biliyor ve bunlara karşı senaryolar üretiyorsanız, günlük işinizi her zaman bırakabilirsiniz.

  1. “Yeni bir dönem başlıyor” için 3 Yorum

  2. Oturmuş sektör ve alanlarda rekabete girecekler için ucuz reklam ve pazarlama faaliyetleri demektir kriz. Benim gibi programcılar için ise uzun soluklu projeler üretmek için fırsat. Her şeyin hem iyi hem kötü yanı var. Mühim olan görebilmekte bence de.

    mehmet soylu tarafından 5 Eki 2008 tarihinde

  3. Çağlar’cım,

    Aslında bunun risk mi yoksa fırsat mı olduğu bakış açısına göre değişir. Ekonominin krizde olduğu durumlarda yatırımcılar genelde frene basar. Yeni yatırımları ve girişimcileri destekleme konusunda kararsızlık gösterirler, çok doğru. Ama kriz illa ki geçecek. Biz Türk’ler kriz psikolojisine gayet alışığız. Dışarıda yaşananlar hatta alınan önlemler (850 milyarlık paketi işletecek kurumlar), bizdeki TMSF’ye ve alınan diğer önlemlere ne kadar benziyor değil mi? (krizin sebepleri benzemese de). Kriz Amerika’yı sonra Avrupa’yı sarsar. Bizi de etkiler. Ama er ama geç bunlar geçer. Bizdeki 2001 krizinden sonra da hiçbir yatırımcı internet işleriyle ilgilenmiyordu. Hatta ilgilenenler (Doğuş, Sabancı, Koç) teker teker piyasadan yavaşça çekildi veya yatırımlarını sabitledi. Gittigidiyor, Yemeksepeti gibi projeler, ciddi rakip yokluğunda -sıkıntı çekseler de- fırsatı çok iyi değerlendirdiler ve aradan sıyrıldılar ki şu an bu noktadalar. Dolayısıyla herkesin at koşturduğu normal zamanlarda sivrilmeye çalışmak ile; kimsenin olmadığı anda ama doğru projelerle hızla yol almak kararı internet girişimcisine kalıyor.

    Yeni girişiminde şimdiden başarılar diliyorum.

    Hamit Kekeç tarafından 5 Eki 2008 tarihinde

  1. 1 Trackback(s)

  2. Eki 15, 2008: Çağlar Erol » Blog Archive » Sequoia’dan ekonominin durumu sunumu

Yorum yaz