Bu konular, bizim ilk dönem yaşadığımız gibi şeyler değil. İlk dönem yaşadığımız sıkıntılar, değerlemeler ve genel olarak “tavır”la ilgiliydi. Burada anlattığım şeyler ise, o konular aşıldıktan sonra, sözleşme aşamasına doğru karşınıza çıkıyor. Tamamen pazarlık konusu maddeler bunlar; ve her iki taraf da birbirine kabul ettirmeye çalışır. Olursa olur, olmazsa olmuyor deyip bırakırsınız.

Bunları bilmek zorunda olan yatırımcıların kaçı ile bu tür konularda görüştün? Cember.net için yatırım arama sürecindeki bakış açın ile, şu anki yatırımcı olarak olaylara bakış açın ne kadar örtüşüyor?

Üslubum yanlış anlaşılmasın, zaten sadece net ortamında kaba(!) olduğumu bildiğini varsayıyorum, hoşgörüne sığınıyorum.

Bir de işgüzarlık olarak nitelediğin konuda da sana katılmıyorum. Her iki taraf da kendi riskini azaltmak için uğraşır; zaten yatırım almanın temeli budur. Normal koşullarda kimse kimseyi bir ortaklık sözleşmeyi imzalamaya zorlamaz; bu bir iş sözleşmesi, eğer koşullar size uyarsa imzalarsınız, uymazsa uymaya yönelik olarak pazarlık edersiniz. Anlattıklarım da standart bir sözleşmede olabilecek – bence gayet mantıklı – maddeler yalnızca.

Türkiye’de mevcut olan yatırımcı anlayışı buna yaklaşırsa çokta yüksek olmayan sektör yatırımlarının peşinde koşan girişimcinin kalitesi de gittikçe düşecektir. Bir insan projesine güveniyorsa, yeteneğine güveniyorsa, kendisine 1-2 yıl kazandıracak yatırımı bu koşullarda almak yerine, bu yılları biraz zor koşullarda geçirmeyi tercih edecektir.

Yatırımcıların unutmaması gereken bazı noktalar olmalı. Özellikle melek(!) yatırımcıların. Elbette yatırımın yüzde 99′u kar amacı gütmektedir ancak bu riske dayalı bir kazanç tercihidir, tüm diğer yatırımlar gibi. Bu riski girişimcinin sırtına yüklerken, olumlu süreçte kar çuvalını kendi sırtınıza yüklemek en kibar tabir ile işgüzarlık olacaktır.

Bir yatırım olacaksa bu, bu kadar detaylı, herşeyi garantiye alma çabasına boğulmuş olmamalı. Karşıya güven verici, adaletli bir win-win modelinin altını çizen bir yol izlenmeli. Koşullar kötüleşirse win-lose, fixed-lose olmasına uğraşıyorsanız, o proje baştan sıkıntılara gebe olacaktır.